സംഭവം നടന്നത് അനേകം നാളുകള്ക്ക് മുന്നേയാണ്...
അന്നൊരിക്കല് മുസല്ല വിരിച്ച മേശയിൽ ഒരു ചെറിയ പുസ്തകം നിവർത്തി വെച്ച് 'വലിയൊരു' വായനയിലാരുന്നു ഞാൻ. സമീപം ചെറിയൊരു സിറാമിക്സ് കപ്പിൽ ആവി പാറുന്ന ചായയും ഒരു ചെറിയ ബസ്സിയിൽ അല്പ്പം ചിപ്സുമുണ്ട്. ഗൗരവമായ വായനകൾക്കിടയിൽ എന്തെങ്കിലും കൊറിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത് രസമുള്ള ഒരു കാര്യമാണ്. യാന്ത്രികമെന്നോണം... കുടിക്കുന്നതും തിന്നുന്നതും എന്തെന്നറിയാതെ വായനയുടെ സുഖത്തിലങ്ങനെ ലയിച്ചിരിക്കാം. എന്റെ ഓര്മ്മ ശരിയാണെങ്കില് ആർക്കഥി ഖൈദറിന്റെ 'ജീവിത വിദ്യാലയം' എന്ന പുസ്തകമാണ് ഞാനാദ്യമായി കുത്തിയിരുന്ന് വായിച്ച് തീര്ക്കുന്ന പുസ്തകം... പൊതുജന വായനശാലയിലെ തകര അലമാരയിൽ നിന്നും ഞാനത് 'കണ്ടെടുക്കുമ്പോൾ' എനിക്ക് പത്തോ പന്ത്രണ്ടോ ആണ് പ്രായം. വായന എന്ന മഹാവിസ്മയാനുഭവം പിന്നെയും പിന്നേയും തേടി പിടിക്കാനെനിക്ക് പ്രേരകമായത് ആ ആദ്യവായനാനുഭവം നല്കിയ പ്രചോദനമാണെന്ന് നിസ്സംശയം പറയാം.
ഞാനന്ന് വായിച്ച് കൊണ്ടിരുന്നത് രക്തമുറക്കുന്ന ക്രൂരതകളെ വരഞ്ഞിട്ട ഒരു ചരിത്ര പുസ്തകമായിരുന്നു. ഈ നാടൊരിക്കൽ അനുഭവിച്ച ചരിത്രം. രാഘവവാരിയർ, രാജന് ഗുരുക്കള് എന്നിവർ ചേര്ന്നെഴുതിയ ഗവേഷണ ഗ്രന്ഥമായ കേരള ചരിത്രം രണ്ടാം ഭാഗം. മൂര്ച്ചയുള്ള വാളിന്റെ തിളക്കമുളള രക്തം മണക്കുന്ന പേജുകൾ.
"ബോട്ടുകളിൽ കരയിലെത്തിയ വെടിപ്പട കോഴിക്കോട് നഗരത്തിനു നേരെ ദിവസങ്ങളോളം നിര്ത്താതെ വെടിയുതിര്ത്തു. കോഴിക്കോട് നഗരം നീലംപരിശായി എന്നുതന്നെ പറയാം. സന്ധി സംഭാഷണത്തിന് സാമൂതിരി പറഞ്ഞയച്ച ബ്രാഹ്മണനെ കയ്യും ചെവിയും ചുണ്ടും അരിഞ്ഞു തിരിച്ചയച്ചു. അരിഞ്ഞെടുത്ത അവയവങ്ങൾ പൊതിഞ്ഞുകെട്ടി സാമൂതിരിക്കെത്തിച്ച് കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. കുഞ്ഞു കുട്ടികളും സ്ത്രീകളും ഉള്പ്പടെ കപ്പലിൽ തടവുകാരായി പിടിച്ച ആളുകളെതലയറുത്ത് ശവമായും, കയ്യും കാലും വെട്ടി ജീവച്ചമായും കരയിൽ എത്തിച്ചു. ഏകദേശം എണ്ണൂറോളം മുക്കവരെയെങ്കിലും അന്ന് മാത്രം പറങ്കികൾ കശാപ്പു ചെയതു എന്ന് പറയാം"
ധർമ്മയുദ്ധങ്ങളിൽ പങ്കാളികളായി ലോകത്തിന്റെ വെത്ത്യസ്ഥയിടങ്ങളിൽ കാലകാലാന്തരങ്ങളിൽ മരിച്ചു വീണ നൂറുകണക്കിന് മനുഷ്യർക്ക് എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നിന്നുള്ള അഭിവാദ്യങ്ങൾ അര്പ്പിക്കുന്നു.
മനസ്സിൽ വല്ലാത്ത നോവിനെ സമ്മാനിച്ചു കൊണ്ട് ഒറ്റയിരുപ്പിനാ വായന ഞാൻ പൂര്ത്തീകരിച്ചു. വളരെ അപൂര്വ്വമായി മാത്രമാണ് ഇത്തരത്തിൽ ഒരേ ഇരുപ്പിൽ ഞാൻ വായനകൾ മുഴുമിക്കാറ്. ചിന്തകൾക്ക് അടിമപ്പെടാതെ മനസ്സത്രമേൽ ഏകീകരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ മാത്രം. മനസ്സിൽ മുഴുവന് ആ തുടക്കത്തെ കുറിച്ചായിരുന്നു. ശേഷം അവിടന്നങ്ങോട്ടുള്ള അഞ്ച് നൂറ്റാണ്ടുകള് എന്റെ നാട് വീണ്ടും വീണ്ടും അനുഭവിച്ച ആ വേദനയെ കുറിച്ച്. ഈ രാജ്യം അതിനായി നല്കിയ ഊര്ജ്ജം എത്രയായിരിക്കാം. ജീവനുകളെത്ര... മനുഷ്യര്. എന്റെ പ്രദേശത്തുമുണ്ട് ആ ത്യാഗത്തിന്റെ ഒരു അടയാളം. പോര്ച്ചുഗീസ് കാലത്ത് കൊലചെയ്യപ്പെട്ട ഒരു മഹാന്റെ അന്ത്യവിശ്രമ സ്ഥലം. ഖബറുകൾ. കഥ പറയുന്ന ഖബറുകൾ. സ്കൂളില് പഠിക്കുന്ന കാലം... ഉയരം കുറഞ്ഞൊരു ചന്ദന മരതൈക്കു കീഴിലെ ആ ഖബറിനു മുന്നിലൂടെ ഞാൻ നടന്ന് നീങ്ങുമ്പോള് ഭവ്യതയോടെ ഞാനതിലേക്കെത്തി നോക്കാറുണ്ട്. അതിൽ കിടക്കുന്ന ആ മനുഷ്യനെ കുറിച്ച് വെറുതെ ഞാന് ചിന്തിക്കും. ഒരുപക്ഷേ, അദ്ദേഹത്തെ വധിച്ചതും ഗാമ തന്നെ ആയിരിക്കുമോ... അറിയില്ല. ചരിത്രമാണ്. എല്ലാം ചരിത്രം. മറഞ്ഞു കിടക്കുന്നത് അറിയുന്നവനും വെളിവാക്കുന്നവനും പടച്ച തമ്പുരാൻ മാത്രം...
ഇന്ത്യയുടെ വിദേശാടിമത്തത്തിന്റെ കര്ത്താവായ ഗാമയെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ഒരുപാട് ചരിത്ര രചനകൾ ഞാൻ പിന്നീട് വായിച്ചു. ഭീരുത്വത്തിന്റെ അടയാളം പോൽ കട്ടിപൂട്ടിയ പടച്ചട്ടയണിഞ്ഞ അയാളുടെ ചിത്രം മനസ്സിലെപ്പോഴും മായാതെ നില്ക്കുന്നു. ഒരുപക്ഷേ, അയാളീ നാട്ടിലേക്ക് കടന്ന് വന്നില്ലയിരുന്നുവെങ്കിൽ ഈ നാടിന്റെ ചരിത്രം തന്നെ മറ്റൊരു ദിശയിലേക്കൊഴുകി നീങ്ങുമായിരുന്നു എന്നെനിക്ക് തോന്നിയിട്ടുണ്ട്. അന്നത്തെ ആ കൊടും ക്രൂരതയിൽ ജീവനറ്റ് പോയ ആ മനുഷ്യരില് എത്ര എത്ര പ്രഗത്ഭരുണ്ടായിരുന്നിരിക്കാം. പണ്ഡിതര്, യോദ്ധാക്കള്, കായികക്ഷമതയുള്ളവർ, തൊഴിൽ വിദക്തർ, സാധാരണക്കാർ. ആ മനുഷ്യരുടെ കൂടി സംഭാവനയിൽ വളര്ന്നേക്കുമായിരുന്ന ആ ലോകം അല്പ്പമെങ്കിലും വെത്ത്യസ്ഥമാകാതിരിക്കുന്നതെങ്ങനെ. അവരു കൂടി പങ്കാളികളാവുന്ന വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ... നാടിന്റെ ഉയര്ച്ചകൾ. അനീതിയുടേയും അടിമത്തത്തിന്റേയും ആ നൂറ്റാണ്ടുകള്ക്ക് പകരമായി ഏതായിരുന്നിരിക്കാം ദൈവം നമുക്ക് നല്കുമായിരുന്ന വഴി...
എന്തായാലും യാത്ര ഞാൻ തീരുമാനിച്ചുറപ്പിച്ചു. നിരന്തരം കാക്ക കൂട്ടങ്ങളുടെ പ്രതിഷേധത്തിന് പാത്രമായി കൊണ്ടിരിക്കുന്ന കാപ്പാട് കടലോരത്തെ ഗാമയുടെ പ്രഥമാഗമന സ്മാരകം എന്റെ പരിഗണനയിലുണ്ടായിരുന്നേയില്ല എന്നുതന്നെ പറയാം. കാരണം, നീണ്ട ത്രികോണാകൃതിയിലുള്ള ആ പരുക്കന് കൽകെട്ടിനു മുകളിലെ കാക്ക കൂട്ടങ്ങളുടെ കാര്യം സാധിക്കലിനോളം പ്രതിഷേധമീ ലോകത്ത് മറ്റെന്താണുള്ളത്. കടലിന്റെ ഉപ്പുകാറ്റേറ്റ് വെയിലത്തും മഴയത്തും പതിറ്റാണ്ടുകളായി അതങ്ങനെ ഇന്ത്യയുടെ വിശാല സുന്ദര വിസ്താരത്തിലേക്ക് നോക്കി പീഢിപ്പിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
എന്തായാലും കൊച്ചിയുമായി ഗാമക്കുണ്ടിയിരുന്ന സൗഹൃദം കാരണം അവിടെ അനേകം പോര്ച്ചുഗീസ് സ്മാരകങ്ങള് ഉണ്ടന്നെനിക്കറിയാമായിരുന്നു. സാമൂതിരിമാരുമായുള്ള കലഹവും കൊച്ചി രാജാക്കന്മാരുമായുള്ള തന്ത്രപ്രധാന ബന്ധവും സൃഷ്ടിച്ച ചുറ്റുപാടിൽ അയാൾ അവിടെയൊരു വീര കഥാപാത്രമായിരുന്നു എന്ന് ചരിത്രത്തിൽ നിന്നും വായിച്ചെടുക്കാൻ കഴിയുന്ന സംഗതിയാണ്. പടിഞ്ഞാറ് അഫ്ഗാനിസ്താൻ മല നിരകള് മുതൽ കിഴക്ക് ബർമ്മ വരേയും... വടക്ക് ഹിമാലയം വരെയുമുള്ള ഒരു പ്രദേശത്തിനെ നൂറ്റാണ്ടുകളോളം പിടികൂടുന്നൊരു മാരക വിഷവിത്താണവിടെ തങ്ങൾ നട്ടു പിടിപ്പിച്ചതെന്ന് അവരന്നറിഞ്ഞിരുന്നോ ആവോ...
എന്തായാലും... കൊച്ചിക്ക് ഞാൻ വണ്ടി കയറി.
കാലങ്ങളായി മനസ്സിൽ കൊണ്ട് നടന്ന് താലോലിച്ച എന്റെ ലക്ഷ്യത്തിന്റെ സാക്ഷാത്കാരത്തിലേക്കാണ് ഞാൻ ചൂളം വിളിച്ച് നീങ്ങുന്നത് എന്നോര്ക്കുമ്പോള് വല്ലാത്ത അത്ഭുദമെനിക്ക് തോന്നുന്നു. ഒരു നാടിന്റെ ചരിത്രം മാറ്റി എഴുതിയ ഒരു കുപ്രസിദ്ധ കഥാപുരുഷന്റെ പര്യവസാനം കണ്ട് സംതൃപ്തിയടഞ്ഞ ഒരു നാട്ടിലേക്കാണ് എന്റെയാ യാത്ര എന്നുള്ളത് എന്നില് കൂടുതൽ കൂടുതൽ ആവേശമുളവാക്കി എന്നു വേണമെങ്കിൽ പറയാം. സമാധാനത്തിൽ കൊണ്ടും കൊടുത്തും യുഗാന്തരങ്ങളായി ജീവിച്ചു വന്നിരുന്ന ഒരു ജനതക്കുമേൽ ചോരയുടെ ഗന്ധം വാരിവിതറിയ ഒരു മഹാക്രൂരന്റെ അസ്ഥിമഞ്ചരങ്ങളേറ്റുവാങ്ങിയ മണൽതരികൾ കാണാനുള്ള യാത്ര... അതിനു മുകളില് കെട്ടി ഉയർത്തിയ കല്ലറയിലൊന്ന് ചവിട്ടി നിൽക്കാൻ... പറ്റുമെങ്കില് കാർക്കിച്ചൊന്നതിൽ തുപ്പാൻ...!
എറണാങ്കുളം സെൻട്രൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ എത്തിയപ്പോഴേക്കും രാത്രി ഏറെ വെെകിയിരുന്നു. അതിനാൽ തീവണ്ടിയാപ്പീസിന്റെ തൊട്ടരികിൽ ഒരു ചെറിയ മുറി ഞാൻ വാടകക്കെടുത്തു. അറ്റാച്ച് ബാത്ത്റൂമോ വലിയ കൂഷ്യനിട്ട സോഫകളോ എന്തിന് കുടിക്കാനിത്തിരി വെള്ളം പോലുമില്ലാത്ത ഒരു ചെറിയ കുടുസു മുറി. പക്ഷേ, റെയില്വേ സ്റ്റേഷനിലെ തിരക്കിന്റെ ലോകവും സമീപത്തെ പാതകളിൽ നിറഞ്ഞ് നീങ്ങുന്ന ജനക്കൂട്ടങ്ങളേയും അതിനപ്പുറം മെയിൻ റോഡിൽ ചീറിപ്പായുന്ന വാഹനങ്ങളൊക്കെ കാണാവുന്ന വലിയൊരു കര്ട്ടൺ കൊണ്ട് മറച്ച ചില്ലിട്ട ജാലകം ആ മുറിയിലുണ്ടായിരുന്നു. ആ കര്ട്ടൺ നീക്കിയാൽ പുറത്തെ കാഴ്ച്ചകളൊക്കെ വ്യക്തമായി കാണാൻ സാധിക്കും.. അതൊക്കെ കണ്ടങ്ങനെ കിടക്കയിൽ കിടക്കാം. ഏറെ ചിന്തിക്കാം. പിന്നെ, കര്ട്ടൺ നീക്കി സുഖമായി കിടന്നുറങ്ങുകയുമാവാം.
മറെെൻ ട്രെെവിലെ എറണാകുളം വൈപ്പിന് ഫെറിക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്ന സ്റ്റാര്ട്ടിംഗ് പോയിന്റിൽ നിന്നും അഞ്ചു രൂപ ടിക്കറ്റെടുത്ത് വേണം ഫോർട്ടു കൊച്ചിയിലേക്ക് പോകാൻ. കേരളത്തിന്റെ ഒരു ഉള്പ്രദേശത്തു നിന്നും വരുന്ന എന്നെ സംബന്ധിച്ച് ബോട്ട് യാത്രയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഏറ്റവും വലിയ പ്രയാസം അതിലേക്ക് ചെന്ന് കയറുമ്പോഴും അതിൽ നിന്നിറങ്ങുമ്പോഴുമുള്ള സമയമാണ്. ഓരോ ആളുകളും അതിലേക്ക് ചാടി കയറുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന തിരയിളക്കവും... തീര ഭിത്തിയിൽ സ്ഥാപിച്ച റബ്ബർ പ്രതലത്തിൽ ബോട്ടിന്റെ ബോഡി ചെന്നടിക്കുമ്പോളുണ്ടാകുന്ന ഉലച്ചിലും ശബ്ദവും... സര്വ്വോപരി ബോട്ടെങ്ങാൻ മുങ്ങി പോയേക്കുമോ എന്ന ആശങ്കയും വല്ലാത്ത അസ്വസ്ഥതയാണ് എനിക്ക് സമ്മാനിക്കാറ്. നേരത്തെ നിരവധി തവണ ബോട്ട് യാത്ര നടത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ആ ഓരോ യാത്രയിലും ആ ശങ്ക എന്നെ പിടികൂടാതിരുന്നിട്ടില്ല. എങ്കിലും യാത്ര തുടങ്ങുന്നത് വരെ മാത്രമേ ആ ശങ്കക്ക് ആയുസ്സൊള്ളൂ എന്നത് പരമ സത്യമായ കാര്യമാണ്. പനയോല തണ്ടുകൾക്കിടയിൽ വിശ്രമിക്കുന്ന ആന എണീക്കുന്നത് പോലെ... ഒന്ന് പിന്നിലേക്കെടുത്ത് തിരിഞ്ഞ് വട്ടം കറങ്ങി ബോട്ട് തന്റെ യാത്രക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നതോടുകൂടി മനസ്സ് ശാന്തമാകുന്നു. അഥവാ, പുറം കാഴ്ചകളിലേക്ക് ശ്രദ്ധ തിരിയുന്നു എന്ന് ചുരുക്കം. അതോടുകൂടി... ബോട്ടിന് ചുറ്റുമുള്ള ഓളപ്പരപ്പും കാഴ്ചകളും... അകലെ അകലെയായി കൊണ്ടിരിക്കുന്ന തീരത്തിന്റെ ചിത്രവും നീലാകാശവും... ആ മായിക പ്രപഞ്ചത്തിൽ സകലതും മറക്കുകയായി.
ബോട്ടിൽ നിറയെ സാധാരണക്കാർ മാത്രമാണുളളത്. വിദേശ ടൂറിസ്റ്റുകളധികവും സൗകര്യങ്ങള് കൂടിയ മറ്റ് ചില ബോട്ടുകളിലാണ് യാത്ര ചെയ്യുനത് എന്ന് തോന്നുന്നു. സൗകര്യങ്ങളുടെ എണ്ണമനുസരിച്ച് യാത്ര കൂലിയും അവയില് കൂടുതലാണ്. വിദേശാടിമത്ത കാലത്തെ ഇത്തരം രീതികളില് നിന്നും ഒട്ടും വെത്ത്യസ്ഥമല്ല സ്വതന്ത്രാനന്ദര കാലത്തുമെന്ന് പറഞ്ഞ് ഇതിനെ ആക്ഷേപിക്കുന്ന ചിലരെ ഞാനന്നാ യാത്രയിൽ കണ്ടിരുന്നു. നമ്മേക്കാൾ എത്രയോ സൗകര്യങ്ങള് കൂടുതലുള്ള യൂറോപ്പ് പോലുള്ള നാടുകളില് നിന്നും മാലിന്യത്തിൽ പൊതിഞ്ഞ 'ദൈവത്തിന്റെ സ്വന്തം നാട്' കാണാനെത്തുന്ന ആ മനുഷ്യര്ക്ക് മെച്ചപ്പെട്ട ഇത്തരം സൗകര്യങ്ങളെങ്കിലും നൽകൽ നമ്മുടെ ഉത്തരവാദിത്തമാണന്ന രൂപേണ അതിനെ വിലയിരുത്തുന്നവരേയും ഞാൻ കാണാതിരുന്നില്ല...
വഴിനീളെ കാഴ്ച്ചകളാണ്... ഓരോന്നിനെപ്പറ്റിയും ഓരോ പുസ്തകങ്ങൾ വരെ എഴുതാൻ കഴിയുന്നത്ര ചരിത്രം പേറി നല്കുന്നത്. ഇടതു വശത്തെ ഡയമണ്ട് ദ്വീപും വലതു വശത്തെ നേവിയുടെ ആസ്ഥാനവും എയര്പോര്ട്ടുമൊക്കെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വിശാലമായ വെല്ലിംഗ്ടണ് ദ്വീപും കഴിഞ്ഞാല് ഫോര്ട്ട് കൊച്ചിയിൽ എത്തിച്ചേരാം. അവിടെ ആദ്യം നമ്മെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നത് ഗതകാല സ്മരണകളുയർത്തിവിടുന്ന ചീനവലകളാണ്. പണ്ടെങ്ങോ ഇവിടെ വന്ന് മടങ്ങിയ മംഗോളിയക്കാരാണ് ഈ മീൻവല സൂത്രം ഫോർട്ടുകൊച്ചിയെ പഠിപ്പിച്ചു നൽകിയതെന്നാണ് ചരിത്രം. യൂറോപ്പിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള കടൽ മാര്ഗ്ഗം കണ്ടു പിടിച്ച ഗാമ 1498ൽ കോഴിക്കോട് അടുത്തുള്ള കാപ്പാട് എന്ന സ്ഥലത്താണ് ആദ്യം എത്തിചേര്ന്നത്. ഗാമയെ തുടർന്ന് പെട്രോ അല്വാരസ് കാബ്രാൾ, അൽബുക്കര്ക്ക് എന്നിവരും കേരളത്തിലെത്തി. പിന്നീട് കൊച്ചി രാജാവിന്റെ അനുവാദത്തോടെ അവരിവടെ ഒരു കോട്ട പണിതു. ഈ കോട്ട നിലനിന്ന പ്രദേശം എന്ന നിലയിലാണ് ഈ സ്ഥലത്തിന് ഫോർട്ട് കൊച്ചി എന്ന പേര് ലഭിക്കുന്നത്.
ബോട്ട് ജെട്ടിയിറങ്ങി വലതു തിരിഞ്ഞ് കൽവത്തി റോഡിലൂടെ ഫോർട്ടുകൊച്ചിയുടെ ഉള്ളറകളിലൂടെ നടന്ന് നീങ്ങുമ്പോള് ഇടുങ്ങിയ വഴിയുടെ ഇരുവശത്തുമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പോർച്ചുഗീസുകാരും ഡച്ചുകാരും ഇംഗ്ലീഷുകാരുമൊക്കെ പണികഴിപ്പിച്ച സൗദങ്ങളുടെ കാഴ്ച്ചകൾ ഏതോ പാശ്ചാത്യ നഗരത്തിന്റെ പഴയ ചിത്രങ്ങളെയാണ് അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നത്. അവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും ചരിത്രത്തിന്റെ തിരുശേഷിപ്പുകളാണ്... അനേകം വർഷത്തെ കഥകൾ പറയുന്ന അവയൊക്കെയും ഇന്നും പ്രൗഢിചോരാതെ സംരക്ഷിച്ച് വരുന്നുണ്ടെന്നുള്ളത് സന്തോഷമുള്ള കാര്യം തന്നെ. വിവധ മതങ്ങളിൽ വിശ്വസിക്കുന്നവരീ പ്രദേശത്തുണ്ടങ്കിലും വലിയൊരു വിഭാഗം ക്രിസ്തീയ വിശ്വാസികളായ ലാറ്റിൻ കാത്തലിക്കരും ആംഗ്ലോ ഇന്ത്യരുമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ നിരവധി ക്രൈസ്തവ ദേവാലയങ്ങള് വഴിനീളെ ഞാൻ കണ്ടു.
ഓരോ മലയാളിയുടേയും ഉള്ളിൽ എവിടെയൊക്കെയോ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന ചിന്തകളിൽ ഫോർട്ടുകൊച്ചിക്ക് എന്തന്നില്ലാത്ത ഒരു ആകര്ഷണീയതയും പ്രത്യേകതയും എക്കാലത്തുമുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. എറണാങ്കുളം ജില്ലയുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ഭാഗമാണങ്കിലും ജില്ലയുടെ മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും തീര്ത്തും വ്യത്ത്യസ്തമാണിവിടം. കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിനോദ സഞ്ചാരികളെത്തുന്നതും ഒരുപക്ഷേ ഫോർട്ടുകൊച്ചിയിലായിരിക്കും. ഇവിടുത്തെ കെട്ടിടങ്ങളും ആരാധനാലായങ്ങളും നടപ്പാതകളും എന്തിനേറെ ഗന്ധത്തിനുപോലും പുതിയ കാലത്തെ മാറ്റങ്ങളിൽ നിന്നും മാറി നില്ക്കുന്നൊരു മനസ്സുണ്ടന്നെനിക്ക് തോന്നിയിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള ഓരോ എടുപ്പുകൾക്കും നൂറ്റാണ്ടിൽ കുറയാത്ത കഥകളാണ് പറയാനുണ്ടായിരിക്കുക. അതിനാൽ തന്നെ കൊച്ചിപോലൊരു മഹാനഗരത്തിന്റെ വർണ്ണപ്പൊലിമകളിൽ നിന്നും മാറി പുതിയ കാലത്തെ ഒരു ഭൂതകലയിടമാണ് ഫോർട്ടുകൊച്ചി.
ചരിത്രാതീത കാലം മുതൽ അഭംഗുരമായി ഇന്ത്യൻ സമുദ്ര തീരങ്ങളില് അധിവസിച്ചുവന്ന ഒരു ജനതക്കു മേല് കളങ്കം ചാര്ത്തപ്പെട്ട ആ കഴിഞ്ഞ കാല സംഭവങ്ങളെന്റെ മനസിലേക്ക് കടന്നു വരുന്നു. പോര്ച്ചുഗീസുകാർക്ക് മുമ്പേ ഈ തീരമണഞ്ഞിരുന്ന ലന്തക്കാരോ റോമക്കാരോ ചൈനക്കാരോ അറബികളോ അത്തരമൊരു മുറിവീ നാടിനേൽപ്പിച്ചിരുന്നില്ല. ആ അനുഭവം കൂടിയാണല്ലോ തങ്ങളുടെ തീരത്ത് കപ്പലിറങ്ങിയ പോര്ച്ചുഗീസ്കാർക്ക് സ്വാഗതമേകാനാ പാവം ജനങ്ങളെ പ്രേരിപ്പിച്ച ഘടകം. എന്നാല്, അവര്ക്ക് ലഭിച്ചതാകട്ടെ ചരിത്രത്തിൽ തുല്യതയില്ലാത്ത പീഢന പർവ്വവും.
ഒടുവിൽ, ബ്രിട്ടീഷ് കാലത്ത് നടന്നിരുന്ന സൈനിക പരേഡുകളുടെ ഓര്മ്മകളെ പരിചിന്തിപ്പിക്കുന്ന പരേഡ് ഗ്രൗണ്ടിനു സമീപത്തെ പുരാതനമായൊരു കെട്ടിടത്തിന്റെ മുന്നില് ഞാനെത്തി ചേർന്നു. എന്റെ ലക്ഷ്യ സ്ഥാനമതാണ്... വിശുദ്ധ ഫ്രാന്സിസ് സി എസ് ഐ പള്ളി. ഒരു വിദേശ ശക്തി ഇന്ത്യയില് നിർമ്മിക്കുന്ന ആദ്യ ദുര്ഗ്ഗമായ ഇമ്മാനുവല് കോട്ടയുടെ സുരക്ഷക്കുള്ളിൽ പ്രൗഢിയോടെ സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്ന ക്രിസ്തീയ ദേവാലയം. 1503ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ പള്ളിയാണ് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള യൂറോപ്പ്യൻ ചർച്ച്. ഇമ്മാനുവല് കോട്ടക്കുള്ളില് ഫ്രാൻസിസ്കൻ പാതിരിമാരാൽ മരം കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച് വിശുദ്ധ ബർത്തിലോമിയോവിന് സമർപ്പിക്കപ്പെട്ട ആ പള്ളിയാണ് പിന്നീട് വിശുദ്ധ ഫ്രാന്സിസ് സി എസ് ഐ പള്ളി എന്നറിയപ്പെട്ടത്. ഇന്ത്യയില് കോളനി ഭരണത്തിന്നായി വിവിധ യൂറോപ്പ്യൻ അധിനിവേശ ശക്തികള് നടത്തിയ പോരാട്ടങ്ങളുടെ മൂകസാക്ഷി എന്ന നിലയില് ഈ പള്ളിക്ക് വലിയ ചരിത്ര പ്രാധാന്യമാണുള്ളത്. വാസ്കോഡഗാമയുടെ ശവം ആദ്യം മറവ് ചെയ്തിരുന്ന സ്ഥലം എന്ന നിലയിലും ഈ പള്ളിക്ക് വലിയ ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുണ്ട്.
ഞാൻ വലിയ ഇരുമ്പ് കവാടം കടന്ന് അകത്ത് കടന്നു. പള്ളിക്കു മുന്നിലെ ചെറിയ പുൽതകിടിയിൽ കറുത്ത മഗ്മ കല്ലുകൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച സ്മാരകം കാണാം. ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തില് പങ്കെടുത്ത് 'വീരമൃത്യു' വരിച്ച കൊച്ചിക്കാരുടെ സ്മരണാര്ത്ഥം സ്ഥാപിച്ച സ്തൂപമാണത്. 1920ലാണ് അതിന്റെ നിര്മ്മിതി നടന്നിട്ടുള്ളതെന്ന് അതിൽ നിന്നും വായിച്ചെടുക്കാൻ കഴിയുന്നു.
പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദര്ശനമായാണ് പള്ളി നില്ക്കുന്നത്. വാതിലുകളും ജനാലകളും ഫ്രഞ്ച് വാതായനങ്ങള് പോലെ വലുതും കമാനാകൃതിയിലുള്ളതുമാണ്. പള്ളിഭിത്തി വളരെ കട്ടിയുള്ളതും തൂണുകൾ രണ്ടാൾ പൊക്കത്തിൽ നീളമുള്ളതുമാണന്ന് തോന്നുന്നു. പള്ളിക്കകത്തേക്കുള്ള കവാടത്തിന് മുകളിലുള്ള ഫലകം ഡച്ചുകാരും പള്ളി പുതുക്കി പണിതിട്ടുണ്ടന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കാരണം, അവരുടെ അടയാളമായ 'voc' എന്നതിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പള്ളിയുടെ മുന്വശത്ത് വലിയൊരു ഘടികാരം കാണാം. അത് ആസ്പിൻവാൾ കമ്പനിയുടെ മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറായിരുന്ന ഹാരിസൺ ജോണ്സിന്റെ സ്മരണയ്ക്കായി സ്ഥാപിച്ചതാണന്ന് മനസ്സിലായി.
വെറുപ്പിന്റെ പാപക്കറ പോലത് കറുത്തിരുണ്ട് കിടക്കുന്നു... ഗാമയുടെ ശവമന്നേറ്റു വാങ്ങിയ ഫോര്ട്ട് കൊച്ചിയുടെ കടൽ തീരത്തെ ഈ മണല് കൂനയിൽ കിടന്ന് ആ ശവം പുഴുക്കള് ഭക്ഷണമാക്കുമ്പോഴും അയാൾ നട്ടിട്ട് പോയ ആ വിഷവിത്ത് പിന്നെയുമീ നാട് ഏറ്റുവാങ്ങി കൊണ്ടേയിരിക്കയായിരുന്നല്ലോ. എനിക്കോർമ്മ വന്നത് കേരള ചരിത്രം രണ്ടാം ഭാഗത്തിലെ ഏതാനും വരികളാണ്.
"രണ്ട് വലിയ കപ്പലുകളും പത്തിരുപത്തിരണ്ട് സബൂക്കുകളും കിഴക്കൻ തീരത്തുനിന്ന് അരിയും കയറ്റി തീരക്കടലിൽ എത്തിചേർന്നു. ഈ കപ്പലുകൾ കാണേണ്ട താമസം പോർച്ചുഗിസ് നാവികപ്പട അവയെ വളഞ്ഞു പിടികൂടി. ചരക്കു തോണികളെ കൊളളയടിക്കുവാൻ ഗാമ ഉത്താരവിട്ടു. വെടിപ്പട ഉടനെതന്നെ അവയിലുണ്ടയിരുന്ന അരിയും മറ്റും പിടിച്ചെടുക്കുകയും ആളുകളുടെ കയ്യും മൂക്കും ചെവിയും ചെത്തികളയുകയും ചെയ്തു. ചെത്തിയെടുത്ത അവയവങ്ങളെല്ലാം കൂടി ചേർത്തുകെട്ടി ഒരു പനയോലക്കുറിയും വച്ച് സാമൂതിരിക്ക് അയച്ചുകൊടുത്തു. അയക്കുന്ന സാധനം കറിവച്ച് കൂട്ടികൊള്ളൂ എന്നായിരുന്നാ പനയോലക്കൂറി. അവർ രക്ഷപ്പെട്ടു പോകാതിരിക്കാൻ കാലുകൾ തമ്മിൽ കൂട്ടികെട്ടി. കയ്യില്ലാത്തത് കൊണ്ട് കടിച്ചഴിച്ചേക്കുമെന്ന് കരുതി എല്ലാവരുടെയും പല്ല് അടിച്ചുകൊഴിച്ചു. തോണിയിൽ കരക്കടിഞ്ഞ ജീവച്ചവങ്ങൾ കണ്ട് കടപ്പുറത്തുള്ളവർ വവിട്ടു നിലവിളിച്ചു"
പള്ളിക്കകത്ത് ഗാമയെ അടക്കം ചെയ്ത ആ ഭാഗം ഒരു മര ഫ്രെയിം കൊണ്ട് അടയാളപ്പെടുത്തി വച്ചിട്ടുണ്ട്. ഗാമ മരണപ്പെട്ട് പതിനാല് വര്ഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം അയാളുടെ അഞ്ചാമത്തെ പുത്രന് 'പെട്രോഡ സില്വ ഗാമ' കൊച്ചിയിലെത്തി കല്ലറയിളക്കി മാറ്റി കാലം ബാക്കി വെച്ച ആ അസ്ഥിമഞ്ജരങ്ങൾ പെറുക്കിയെടുത്ത് പോര്ച്ചുഗലിലെ വിദിഗ്വരയിലേക്ക് കൊണ്ട് പോയി അവിടുത്തെ പ്രശസ്തമായ ജെറോനിമസ് മോണാസ്ട്രിയയിൽ 'രാജകീയ' പദവിയോടെ അടക്കം ചെയതു. അനേകായിരങ്ങളുടെ കണ്ണീരില് കുതിര്ന്ന ശാപവാക്കുകളുമായി വലിയൊരു മാര്ബിള് കൂട്ടിലാ എല്ലിൻ കഷണങ്ങള് ഇന്നും നിലനിന്ന് വരുന്നു.
ഞാൻ പള്ളിക്കകത്തൊരു വിഹക വീക്ഷണം നടത്തി. ആളുകൾ അധികമില്ല. എന്നാൽ തീര്ത്തും വിജനമാതന്ന് പറയുവാനും കഴിയില്ല. എല്ലാവരും അവരവരുടേതായ ലോകത്താണ്. ദീര്ഘ ചതുരാകൃതിയിൽ നിര്മിച്ച് വച്ചിട്ടുള്ള ആ ലോഹ ഫ്രെയ്മിനുള്ളിലേക്ക് പതിയെ ഞാനെന്റെ ഇടതു കാൽപാത്തി പ്രവേശിപ്പിച്ചമർത്തി ചവിട്ടി... പോര്ച്ചുഗീസുകാർ, ഡച്ചുകാർ, ഫ്രഞ്ചുകാർ, ബ്രിട്ടീഷുകാർ... അവരാൽ കൊല്ലപ്പെട്ട അനേകായിരങ്ങൾ, അന്നിരുപത്തൊന്നിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട എന്റെ പൂര്വ്വികര്, പീഢനങ്ങളുടെ മഹാപര്വ്വം താണ്ടി നമ്മെ കടന്ന് പോയ അവരുടെ ഭാര്യമാര്, മക്കള്, അമ്മമാര്, ഒരു കഷണം തൂക്ക് കയറില് ജീവിതം ഹോമിക്കപ്പെട്ട അവരുടെ പ്രതീക്ഷകൾ... കടൽ കടത്തി ജയിലുകളിൽ ജീവിച്ചു തീര്ത്തവർ... ധീര ദേശാഭിമാനികൾ, രക്തസാക്ഷികൾ... ഒടുവില്, സ്വതന്ത്ര പുല്കിയിട്ടും വെറുപ്പിന്റെ സന്ദേശങ്ങള് പ്രസരിപ്പിക്കുന്ന അഭിനവ സാമ്രാജ്യത്വ വാദികള്, രാഷ്ട്ര പിതാവിന്റെ നെഞ്ചിലേക്കുതിർന്ന വെടിയുണ്ടകൾ... എല്ലാം എല്ലാത്തിനും ഞാനിതാ എന്റെ കാൽ വിരലൊകൊണ്ട് പകരം ചോദിച്ചിരിക്കുന്നു...
ത്ഫൂ...
ശുഭം... ആശ്വാസം.
